Đăng ký kinh doanh là gì và thực hiện ở đâu?

Đăng ký kinh doanh là thủ tục pháp lý bắt buộc để cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức được phép hoạt động kinh doanh hợp pháp, có mã số thuế và được luật bảo vệ quyền lợi. Tùy theo mô hình đơn vị, đăng ký kinh doanh có thể thực hiện dưới hình thức kinh doanh (nộp tại cơ sở đăng ký kinh doanh cung cấp xã hội) hoặc doanh nghiệp (nộp qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp). Bài viết này tập trung hướng dẫn đăng ký kinh doanh theo mô hình hộ kinh doanh — mô hình phổ biến nhất khi cá nhân, hộ gia đình mới bắt đầu kinh doanh nhỏ lẻ.

Ai bắt buộc phải đăng ký kinh doanh?

Cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thường xuyên nhắm mục tiêu sinh lời đều phải đăng ký kinh doanh, trừ các trường hợp sau được miễn phí đăng ký:

Hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp hoặc làm muối
Người bán rong, bán quà vặt
Người đi du lịch, kinh doanh lưu động
Nhân viên kinh doanh

Lưu ý: dù được đăng ký kinh doanh, các đối tượng trên vẫn có thể phải thực hiện nghĩa vụ thuế nếu phát sinh doanh thu theo quy định của pháp luật thuế.

Hồ sơ đăng ký kinh doanh (hộ kinh doanh) bao gồm những gì?

Theo Điều 99, Nghị định 168/2025/ND-CP, hồ sơ đăng ký cơ sở kinh doanh bao gồm:

Giấy đề nghị đăng ký kinh doanh theo Mẫu số 01, Phụ lục II, Thông tư 68/2025/TT-BTC
Bản sao CCCD/Căn Chân/giấy tờ pháp lý tương thích của chủ doanh nghiệp để đối chiếu thông tin
Văn bản ủy quyền cho một thành viên làm chủ doanh nghiệp (đã được chứng minh hoặc chứng thực) — chỉ áp dụng khi hộ kinh doanh có nhiều thành viên trong cùng hộ gia đình cùng đăng ký
Văn bản ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ thay thế (nếu có, không bắt buộc chứng minh) — trường hợp chủ hộ không trực tiếp thực hiện thủ tục

Thông tin cần chuẩn bị trước khi điền hồ sơ:

Tên hộ kinh doanh (kiểm tra tránh trùng tên trong phạm vi cấp xã)
Địa chỉ trụ sở, ngành nghề kinh doanh dự kiến
Vốn kinh doanh, số lượng lao động (hiện tại không giới hạn số lao động dành cho hộ kinh doanh)

Các bước thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ như trên, nhanh tay kỹ thông tin trước khi nhẹ nhõm
Hồ sơ sơ bộ tại bộ phận một cửa UBND cấp xã nơi đặt trụ sở kinh doanh hoặc bảo vệ trực tuyến (cần tài khoản định danh điện tử VNeID cấp 2)
Cơ sở đăng ký tiếp theo của doanh nghiệp được nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ
Đã nhận giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh — thời gian xử lý công việc trong khoảng thời gian 3 ngày nếu hồ sơ hợp lệ
Nếu hồ sơ cần chỉnh sửa, bổ sung, chủ doanh nghiệp có 60 ngày kể từ ngày nhận thông báo để hoàn thiện; đã hết thời hạn, hồ sơ có thể bị hủy bỏ

**Quy trình đăng ký kinh doanh tại FATO**

Điểm mới đáng chú ý: trước đây thủ tục tiếp tục đăng ký hộ kinh doanh thực hiện tại cấp huyện, nhưng theo Nghị định 168/2025/ND-CP, xác nhận quyền tiếp tục nhận và xử lý đã chuyển về cơ sở đăng ký kinh doanh cấp xã , giúp rút ngắn thời gian và giảm tải thủ tục hành chính.

Việc cần làm ngay sau khi đăng ký kinh doanh

Nếu doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, phải kê khai thuế định kỳ (theo tháng hoặc quý) và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định
Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh (khuyến Kích để theo dõi dòng tiền)
Nếu ngành kinh doanh có điều kiện (an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy…), cần xin thêm giấy phép tương ứng
Treo biển hiệu tại địa điểm kinh doanh theo quy định
Nếu thay đổi thông tin đã đăng ký (tên, địa chỉ, ngành nghề…), phải cung cấp hồ sơ thay đổi tại UBND cung cấp trong vòng 10 ngày kể từ ngày có thay đổi

Khi nào nên chuyển từ hộ kinh doanh lên đăng ký thành lập doanh nghiệp?

Hộ kinh doanh có thể tiếp tục mở rộng quy mô mà không bắt buộc phải chuyển đổi thành doanh nghiệp do quy định giới hạn lao động đã được bãi bỏ. Tuy nhiên, doanh nghiệp thường phù hợp hơn khi hộ kinh doanh có nhu cầu: mở rộng huy động vốn, sản xuất hóa đơn giá trị gia tăng đầy đủ cho đối tác, hoặc muốn tận dụng các chính sách ưu đãi thuế dành riêng cho doanh nghiệp mới thành lập.

Nghị định 168/2025/ND-CP cũng bổ sung quy trình liên thông (tại Điều 27), giúp chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp diễn ra có lợi hơn, dữ liệu được liên thông trực tiếp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế mà không phải làm lại từ đầu. Anh/chị có thể tham khảo thêm bài viết của FATO về thủ tục thành lập doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ để so sánh chi tiết.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đăng ký kinh doanh hộ cá thể mất bao lâu? Thông thường, khoảng 3 ngày làm việc kể từ khi cơ sở đăng ký kinh doanh cung cấp đủ hồ sơ hợp lệ.

Bán hàng trực tuyến có bắt buộc phải đăng ký kinh doanh không? Nếu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thường xuyên cho mục đích sinh hoạt (được cả mạng xã hội, sàn thương mại điện tử) thì giao diện phải đăng ký kinh doanh, trừ khi trường hợp lý chỉ thanh lý tài sản cá nhân hoặc bán hàng thường xuyên.

Hộ kinh doanh có bị giới hạn số lượng lao động không? Không. Quy định giới hạn số lượng lao động đối với doanh nghiệp đã được bãi bỏ, hộ kinh doanh được phép mở rộng quy mô mà không bắt buộc phải chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Đăng ký kinh doanh trực tuyến có giá trị pháp lý như đăng ký trực tiếp không? Có. Hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương thích với hồ sơ giấy, nhưng người đăng ký cần có chữ số hoặc xác thực điện tử qua VNeID cấp 2 theo quy định.

FATO — hỗ trợ gói thủ tục đăng ký kinh doanh

Với kinh nghiệm thực tế hỗ trợ hơn 1.000 khách hàng tại Đà Nẵng và miền Trung, FATO giúp anh/chị:

Tư vấn lựa chọn mô hình phù hợp: hộ kinh doanh hay thành lập doanh nghiệp
Soạn thảo hồ sơ, đại diện và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ đăng ký kinh doanh
Hỗ trợ gói thủ tục sau khi đăng ký: kê khai thuế, điện tử đơn vị, sổ kế toán
Tư vấn thời điểm phù hợp để chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp nhằm đạt được tối ưu chi phí và tận dụng ưu đãi thuế

📞 LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

CÔNG TY TNHH KẾ TOÁN THUẾ FATO

🏢 Địa chỉ: 148 Quách Thị Trang, P. Hoà Xuân, TP Đà Nẵng

☎️ Hotline: 0905 795 139

✉️ Email: info@fato.com.vn

🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 | 8:00 – 17:30

🌐 Website: www.fato.com.vn

📘 Facebook: Dịch vụ kế toán FATO

💬 Hỗ trợ nhanh chóng

Liên hệ FATO — 146 Quách Thị Trang, Hòa Xuân, Cẩm Lệ, Đà Nẵng — để được tư vấn miễn phí về thủ tục đăng ký kinh doanh phù hợp với mô hình của bạn.